หนังสือชีวประวัตินักวิทยาศาสตร์มักถูกใช้เพื่อสร้างแรงบันดาลใจให้เด็ก แต่ผลวิจัยใหม่จาก University of Illinois Urbana-Champaign กลับพบว่า หนังสือหลายเล่มอาจส่งสารที่ทำให้เด็กบางคนรู้สึกว่าวิทยาศาสตร์ไม่ใช่สำหรับตัวเอง

นักวิจัยวิเคราะห์หนังสือชีวประวัติวิทยาศาสตร์สำหรับเด็กที่ขายดี 422 เล่ม ครอบคลุมนักวิทยาศาสตร์ 655 คน เพื่อดูว่าหนังสือกำลังสื่อสารเรื่องความสำเร็จอย่างไร

ผลการศึกษาพบว่า หนังสือจำนวนมากมักเล่าว่านักวิทยาศาสตร์เป็นอัจฉริยะมาตั้งแต่เด็กหรือมีความสนใจด้านวิทยาศาสตร์มาตั้งแต่ยังเล็ก แม้จะมีการพูดถึงความพยายามควบคู่กัน แต่เด็กจำนวนมากกลับจดจำประเด็นเรื่องพรสวรรค์มากกว่า

นักวิจัยอธิบายว่า เมื่อเด็กเชื่อว่าความสำเร็จเกิดจากพรสวรรค์หรือความเก่งที่ติดตัวมาตั้งแต่เกิด เด็กที่ยังไม่มั่นใจในตัวเองอาจรู้สึกว่าตัวเองไม่มีทางทำได้และหมดกำลังใจที่จะลองเรียนรู้หรือพัฒนาต่อ

งานวิจัยยังพบว่า นักวิทยาศาสตร์ผู้หญิงมักถูกเล่าว่าประสบความสำเร็จเพราะทำงานหนักมากกว่ามีพรสวรรค์ ขณะที่นักวิทยาศาสตร์ผู้ชายมักถูกเชื่อมโยงกับความสามารถโดยกำเนิด ซึ่งอาจทำให้เด็กผู้หญิงรู้สึกว่า หากอยากประสบความสำเร็จจะต้องพยายามมากกว่าคนอื่นเสมอ

อย่างไรก็ตาม นักวิจัยย้ำว่า ไม่ได้หมายความว่าหนังสือเหล่านี้เป็นหนังสือที่ไม่ดี แต่การเล่าเรื่องอาจเปลี่ยนมุมมองได้ เช่น นอกจากบอกว่าบุคคลนั้นเก่งมาก ก็ควรเล่าถึงความผิดพลาด ความล้มเหลว และความพยายามที่ทำให้พวกเขาเติบโต เพราะสิ่งเหล่านี้จะช่วยให้เด็กมองเห็นว่า ความสำเร็จไม่จำเป็นต้องเริ่มจากการเป็นอัจฉริยะแต่สามารถเกิดจากการเรียนรู้และพัฒนาตัวเองได้เช่นกัน

อ้างอิง
chemistryworld