พี่น้องทะเลาะกันอาจเป็นปัญหาที่ครอบครัวมีลูกมากกว่าหนึ่งคนต้องเจอ จนบางครั้งแอบคิดว่า เด็กที่เป็นลูกคนเดียวที่ไม่ต้องคอยแบ่งของเล่นหรือแย่งความรักกับใครน่าจะมีความสุขมากกว่าหรือเปล่า แต่งานวิจัยด้านครอบครัวตลอดหลายทศวรรษกลับชี้ให้เห็นความจริงที่ต่างออกไปอย่างสิ้นเชิง

งานวิจัยในปี 1986 ซึ่งรวบรวมการศึกษากว่าร้อยชิ้น และพบว่าลูกคนเดียวไม่ได้มีปัญหาด้านการปรับตัวหรือการเข้าสังคมเลยเมื่อเทียบกับเด็กที่มีพี่น้อง การเติบโตมาแบบไม่มีพี่น้องจึงไม่ใช่ข้อบกพร่อง ในขณะเดียวกัน ผลสำรวจเด็กๆ ในกรุงโตเกียวก็พบข้อมูลที่น่าสนใจว่า แม้ลูกคนกลางจะรายงานระดับความสุขน้อยกว่าลูกคนเดียว แต่ลูกคนเดียวกลับมีคะแนนความยากลำบากทางอารมณ์สูงที่สุด จำนวนพี่น้องในบ้านจึงไม่ใช่ตัวชี้วัดระดับความสุขเสมอไป

สิ่งที่ส่งผลต่อความรู้สึกของลูกจริงๆ คือการกระจายทรัพยากรในครอบครัว เมื่องานวิจัยในจีนพบว่า เด็กที่มีพี่น้องมีแนวโน้มจะสนิทสนมกับพ่อแม่น้อยกว่าลูกคนเดียว เพราะเวลา พลังงาน และการดูแลของคุณพ่อคุณแม่ต้องถูกหารเฉลี่ยออกไป อย่างไรก็ตาม การมีพี่น้องก็มอบบทเรียนทางสังคมที่หาจากไหนไม่ได้ ทั้งการต่อรองและการกำกับอารมณ์ แต่คุณพ่อคุณแม่ต้องระวังไม่ให้ความขัดแย้งลุกลามเป็นการทำร้ายร่างกายหรือจิตใจ เพราะงานวิจัยในสหรัฐฯ ระบุชัดเจนว่าการรังแกกันเองในหมู่พี่น้องจะส่งผลเสียต่อสุขภาพจิตของลูกอย่างรุนแรง

สำหรับความกังวลที่ว่า การสอนให้ลูกรู้จักแบ่งปันตั้งแต่ยังเด็กเกินไปจะสร้างบาดแผลในใจ งานวิจัยติดตามเด็กในจีนพบว่า แม้เด็กที่เป็นลูกคนเดียววัย 3-4 ขวบจะแบ่งปันน้อยกว่าเด็กที่มีพี่น้อง แต่พัฒนาการนี้จะเติบโตจนทันกันเมื่ออายุ 6 ขวบ การมีพี่น้องจึงอาจแค่ช่วยเร่งพฤติกรรมทางสังคมให้เร็วขึ้นชั่วคราวเท่านั้น ไม่ได้ทำให้ความสุขในวัยเด็กหายไป เว้นแต่ผู้ใหญ่จะใช้คำว่าแบ่งปันมาบังคับให้ลูกคนโตต้องเป็นฝ่ายยอมเสียสละอยู่ตลอดเวลา

สุดท้ายแล้ว สิ่งที่กำหนดความสุขของลูกไม่ใช่ตัวเลขจำนวนพี่น้องในบ้าน แต่คือคุณภาพของความสัมพันธ์ ความรัก และความอบอุ่นที่คุณพ่อคุณแม่มอบให้อย่างสม่ำเสมอนั่นเอง

อ้างอิง
siliconcanals