คุณพ่อคุณแม่อาจจะเคยสงสัยว่า ทำไมตอนอยู่บ้าน ลูกของเราก็พูดคุย กล้าแสดงออก และเล่นสนุกได้ แต่พอออกไปข้างนอกทีไร เด็กที่เคยสดใสร่าเริง ก็กลายเป็นเด็กขี้อาย หลบตา และไม่กล้าแสดงออกขึ้นมาเฉยๆ
ถ้าให้คุณพ่อคุณแม่อธิบายคำว่า ลูกในอุดมคติ หรือลูกในฝันของพ่อแม่ทุกคน ก็คงจะต้องมีคุณสมบัติ เช่น ไม่ดื้อ ไม่ซน เชื่อฟังพ่อแม่ ว่านอนสอนง่าย อยู่ในรายการของสิ่งที่คุณพ่อคุณแม่ปรารถนา แต่ความเป็นจริงแล้ว เราไม่สามารถเลือกให้ลูกมีแต่นิสัยหรือพฤติกรรมอย่างที่คุณพ่อคุณแม่ต้องการได้ เพราะสิ่งที่แตกต่างของแต่ละครอบครัวก็คือเทคนิคการเลี้ยงดูลูกที่ต่างกัน ย่อมส่งผลให้ลักษณะนิสัยของลูกแต่ละครอบครัวแตกต่างกันไปด้วย
คุณพ่อคุณแม่หลายคน โดยเฉพาะคุณแม่มือใหม่ทั้งหลายน่าจะเคยมีประสบการณ์ได้ยินคำเตือนหรือข้อห้ามบางอย่างจากญาติผู้ใหญ่ เช่น คนท้องห้ามทำอย่างนั้น คนเพิ่งคลอดห้ามทำอย่างนี้ ถ้าคุณพ่อคุณแม่เห็นด้วยและยอมทำตามแต่โดยดี ก็ไม่มีปัญหา แต่บางข้อห้ามหรือคำเตือนที่ไม่ค่อยสมเหตุสมผล ก็มักจะนำมาซึ่งความสงสัย ถ้าอธิบายให้เข้าใจกันได้ก็ไม่มีปัญหา แต่บางที แม้แต่ตัวเจ้าของความเชื่อ ก็ไม่รู้จะอธิบายเหตุผลที่ต้องเตือนหรือห้ามให้คุณแม่ยุคใหม่เข้าใจได้อย่างไร
ถ้าคุณพ่อคุณแม่กำลังรู้สึกอยากเก็บกระเป๋าแล้วขับรถพากันไปนอนพักผ่อนริมทะเล แต่ติดตรงที่กลัวว่าเจ้าตัวเล็กของเราจะเหนื่อยหรือไม่สนุกไปกับเราด้วยแล้วละก็ ขอให้วางความคิดนั้นลงก่อนค่ะ
เมื่อลูกยังเล็ก คงเป็นเรื่องธรรมดาที่คุณพ่อคุณแม่จะต้องคอยประคบประหงมและเลี้ยงดูอย่างทะนุถนอม ลูกอยากได้อะไรก็อยากจะเอาใจหามาให้ ไม่ตำหนิเมื่อลูกทำความผิดหรือมีพฤติกรรมที่ไม่เหมาะสม แต่เมื่อลูกโตขึ้น ความเคยชินของคุณพ่อคุณแม่ทำให้เผลอดูแลและปกป้องลูกเหมือนเด็กๆ โดยไม่ทันคิดว่า การเอาใจหรือการประคบประหงมลูกมากเกินไป นอกจากไม่มีประโยชน์แล้ว ยังมีผลร้ายต่อพฤติกรรมและอุปนิสัยของลูกตอนโตด้วย
จะมีเจ้าตัวแสบบ้านไหนที่ไม่เค้ย ไม่เคยทำความผิดสักครั้งเลยไหมคะ? ถามแบบนี้ คุณพ่อคุณแม่อาจรวมใจกันแล้วตอบเป็นเสียงเดียวว่า ไม่มี! ใช่ค่ะ, เพราะทุกคนย่อมมีโอกาสที่จะทำผิดพลาดได้ทั้งนั้น แม้แต่คุณพ่อคุณแม่เองก็ยังคงมีเรื่องที่ทำผิดพลาดเกิดขึ้นได้เสมอ แล้วกับลูกๆ ที่ยังอ่อนประสบการณ์และไร้เดียงสาอย่างนั้น ความผิดพลาดจึงเกิดขึ้นเพื่อให้เด็กได้เรียนรู้
เมื่อก่อนผู้ใหญ่อาจจะคิดว่าเด็กยังไม่มีความจำเป็นต้องเรียนรู้เรื่องเงินทองหรือการออมเงินเท่าไรนัก และพ่อแม่ยุคก่อนมักไม่ค่อยพูดหรือบอกให้ลูกรู้แหล่งที่มาของรายได้ที่นำมาใช้จ่ายในครอบครัว ด้วยเห็นว่าไม่ใช่เรื่องที่เด็กจะเข้าใจได้โดยง่าย
ไม่ว่าเด็กหรือผู้ใหญ่ การได้รับคำชม โดยเฉพาะจากคนที่มีความสำคัญในชีวิต ย่อมทำให้มีกำลังใจที่จะทำสิ่งนั้นให้ดียิ่งขึ้น และมีส่วนเป็นแรงผลักดันที่จะทำให้ประสบความสำเร็จได้ เราอาจจะเคยได้ยินว่า ผู้ใหญ่ยุคก่อนเห็นว่าการชื่นชมเด็กหรือลูกหลานนั้นเป็นเรื่องไม่ควรทำ เพราะจะทำให้เด็กเหลิงหรือหลงตัวเองได้ แต่สำหรับแนวทางการเลี้ยงลูกยุคใหม่ การกล่าวคำชื่นชมกับเด็กๆ ในเวลาที่เหมาะสม ไม่มากหรือไม่น้อยเกินไป ก็มีผลดีที่จะช่วยให้เด็กเห็นคุณค่าของตัวเอง เห็นความสำคัญของความพยายามทำอะไรด้วยตัวเองมากขึ้น
โรคสมาธิสั้นถือเป็นกลุ่มอาการอันดับต้นๆ ที่เด็กยุคใหม่กำลังเผชิญอยู่เป็นจำนวนมาก อาจเพราะสภาพแวดล้อมรอบตัว ไม่ว่าจะเป็นสิ่งเร้าอย่างเทคโนโลยี วิธีการเลี้ยงดู หรือแม้แต่พฤติกรรมของคุณพ่อคุณแม่ก็อาจมีส่วนที่ทำให้ลูกมีโอกาสที่จะมีอาการสมาธิสั้นมากขึ้น และหากไม่ได้รับการรักษาอย่างถูกต้อง โรคสมาธิสั้นจะติดตัวเด็กไปจนเติบโตเป็นผู้ใหญ่ มีผลทำให้พัฒนาการไม่เป็นไปตามวัย เรียนรู้ช้า สมาธิไม่ดี การคิดและตัดสินใจต่างๆ ไม่มีประสิทธิภาพเท่าที่ควร
คุณพ่อคุณแม่จึงไม่ควรนิ่งนอนใจหากพบว่าลูกมีอาการจาม คัดจมูก น้ำมูกไหล ผื่นขึ้นตามตัว ขยี้ตาบ่อย เป็นๆ หายๆ หรือเรื้อรังต่อเนื่องเป็นเวลานาน เพราะอาการเหล่านี้เป็นอาการของโรคภูมิแพ้ที่ลูกควรจะได้รับการดูแลและการรักษาให้ทันเวลา