แม้หลายประเทศจะกลับมาใช้ชีวิตตามปกติหลังการระบาดของโควิด-19 แต่ผู้เชี่ยวชาญด้านสาธารณสุขและนักระบาดวิทยายังคงเตือนว่า โลกมีโอกาสเผชิญกับโรคระบาดใหญ่ครั้งใหม่ในอนาคต และสิ่งสำคัญที่สุดในตอนนี้คือการไม่ละเลยบทเรียนที่เคยได้รับจากโควิด

สาเหตุที่ผู้เชี่ยวชาญยังคงจับตาสถานการณ์อย่างใกล้ชิด เป็นเพราะปัจจุบันมีโรคติดเชื้อหลายชนิดที่กำลังกลับมาระบาดในหลายพื้นที่ทั่วโลก ไม่ว่าจะเป็นโรคคอตีบที่มีจำนวนผู้ป่วยเพิ่มขึ้นในออสเตรเลีย โรคอีโบลาที่พบการระบาดในบางประเทศของแอฟริกา รวมถึงไข้หวัดนก H5N1 ที่ยังคงแพร่กระจายในสัตว์และมีรายงานผู้ติดเชื้อในมนุษย์เป็นระยะ

แม้โรคเหล่านี้จะยังไม่พัฒนาไปสู่การระบาดใหญ่ระดับโลก แต่ผู้เชี่ยวชาญมองว่าความเสี่ยงดังกล่าวไม่ควรถูกมองข้าม โดยนักระบาดวิทยาประเมินว่า ความเสี่ยงของการเกิดโรคระบาดใหญ่ในระดับใกล้เคียงกับโควิด-19 อยู่ที่ประมาณ 2% ต่อปี แม้ตัวเลขจะดูไม่สูงมากนัก แต่เมื่อความเสี่ยงดังกล่าวสะสมต่อเนื่องไปตามช่วงชีวิตของคนคนหนึ่ง โอกาสที่จะต้องเผชิญโรคระบาดใหญ่สักครั้งกลับถือว่าค่อนข้างสูง

ศาสตราจารย์เอเดรียน เอสเตอร์แมน ผู้เชี่ยวชาญด้านสถิติชีวภาพจากมหาวิทยาลัยแอดิเลด ประเทศออสเตรเลีย ระบุว่า สิ่งที่คาดเดาได้ยากที่สุดไม่ใช่ว่าจะมีโรคระบาดใหญ่อีกหรือไม่ แต่คือจะเกิดขึ้นเมื่อใด และเกิดจากเชื้อโรคชนิดใด โดยเชื้อในอนาคตอาจมีความรุนแรงมากกว่าโควิด-19 ก็เป็นได้

หากเกิดการระบาดของโรคอุบัติใหม่ที่แพร่กระจายได้รวดเร็ว มาตรการที่หลายคนคุ้นเคยจากช่วงโควิด-19 ไม่ว่าจะเป็นการติดตามผู้สัมผัส การกักกันโรค การควบคุมการเดินทาง หรือมาตรการด้านสาธารณสุขอื่นๆ อาจถูกนำกลับมาใช้อีกครั้งตามความเหมาะสมของสถานการณ์

อย่างไรก็ตาม ผู้เชี่ยวชาญมองว่าหลายประเทศมีความพร้อมมากกว่าที่เคย หลังผ่านบทเรียนครั้งใหญ่จากโควิด-19 ทั้งการพัฒนาระบบสาธารณสุข การเพิ่มกำลังการผลิตวัคซีน การสำรองยาและอุปกรณ์ทางการแพทย์ รวมถึงการจัดทำแผนรับมือโรคอุบัติใหม่ที่ชัดเจนขึ้น

สิ่งที่น่ากังวลไม่แพ้กันคือ เมื่อเวลาผ่านไป ผู้คนอาจค่อยๆ ลืมบทเรียนจากการระบาดครั้งก่อน ขณะที่บางพื้นที่มีอัตราการฉีดวัคซีนลดลง รวมถึงปัญหาข้อมูลสุขภาพที่คลาดเคลื่อนบนสื่อสังคมออนไลน์ ซึ่งอาจส่งผลต่อความพร้อมในการรับมือโรคระบาดในอนาคต

ผู้เชี่ยวชาญจึงย้ำตรงกันว่า สิ่งสำคัญไม่ใช่การตื่นตระหนกกับโรคระบาดครั้งใหม่ แต่คือการรักษาความเข้มแข็งของระบบสาธารณสุข การสร้างความรู้ความเข้าใจที่ถูกต้องให้ประชาชน และการเตรียมพร้อมอย่างต่อเนื่อง เพราะแม้ไม่มีใครรู้ว่าโรคระบาดใหญ่ครั้งต่อไปจะเกิดขึ้นเมื่อไร แต่โอกาสที่จะเกิดขึ้นอีกในอนาคตนั้นเป็นสิ่งที่หลายฝ่ายมองว่าหลีกเลี่ยงได้ยาก

อ้างอิง
vietnam.vn