การใส่ใจความรู้สึกของผู้อื่นและไม่สร้างปัญหาให้ส่วนรวมเป็นสิ่งสำคัญในการอยู่ร่วมกับผู้อื่น แต่หากคุณพ่อคุณแม่สอนยอมทำตามความต้องการคนอื่นโดยไม่เปิดโอกาสให้ลูกแสดงความรู้สึกนึกคิดของตัวเองออกมา เพราะอยากให้ลูกเข้ากับคนอื่นได้ง่าย อาจกลายเป็นการผลักให้ลูกเข้าสู่เส้นทางการเป็นคนที่พยายามทำให้ทุกคนพอใจอยู่เสมอ

พฤติกรรมของเด็กที่พยายามทำให้ทุกคนพอใจ หรือ People Pleaser มักมีจุดเริ่มต้นมาจากความรู้สึกว่าตัวเองจะมีคุณค่าก็ต่อเมื่อทำให้คนอื่นมีความสุข สาเหตุอาจเกิดจากหลายปัจจัย เช่น การเติบโตมาในสภาพแวดล้อมที่เต็มไปด้วยความคาดหวัง การได้รับคำชมเมื่อทำตามคำสั่ง หรือการต้องคอยปรับตัวให้เข้ากับอารมณ์ของผู้ใหญ่ ลูกจึงเรียนรู้ที่จะซ่อนความรู้สึกของตัวเองไว้ และพยายามทำตัวเด็กดีตลอดเวลา เพื่อให้ได้รับการยอมรับและความรักอยู่เสมอ แม้ในใจจะรู้สึกอึดอัด ไม่พร้อม หรือเหนื่อยก็ตาม

หากคุณพ่อคุณแม่เริ่มรู้สึกว่าลูก กำลังอยู่ในภาวะของคนที่พยายามทำให้ผู้อื่นพอใจมากเกินไป นี่อาจเป็นช่วงเวลาที่ดีที่จะทำความเข้าใจพฤติกรรมของลูกให้ลึกซึ้งขึ้น  และสังเกตสัญญาณว่าลูกกำลังมีแนวโน้มที่จะเป็น People Pleaser หรือที่พยายามทำให้ทุกคนพอใจ จนเบียดเบียนตัวตนจองตัวเองหรือไม่

1. ลูกขอโทษบ่อยเกินไป แม้ในเรื่องเล็กน้อยหรือไม่ได้ผิดจริง

หากคุณพ่อคุณแม่สังเกตเห็นว่าลูกมักใช้การขอโทษ เพื่อแก้ไขสถานการณ์เฉพาะหน้า หรือพูดขอโทษ โดยเฉพาะในสถานการณ์ที่จำเป็นหรือไม่ได้ทำอะไรผิด เช่น ขอโทษเมื่อเดินผ่านคนอื่นเบาๆ ขอโทษเมื่อรู้สึกไม่ดี หรือแม้กระทั่งขอโทษเมื่อตัวเองร้องไห้ นั่นอาจไม่ใช่เพียงแค่นิสัยเรียบร้อย แต่เป็นสัญญาณว่าลูกกำลังแบกความรู้สึกผิดเอาไว้แม้ในเรื่องที่ไม่ควรจะรู้สึกผิดเลย

การขอโทษบ่อยๆ หรือขอโทษมากเกินไป อาจบ่งบอกว่าลูกกำลังไม่มั่นใจในตัวเอง กลัวทำให้คนอื่นรู้สึกแย่ หรือกลัวว่าจะถูกมองว่าไม่น่ารัก การที่ลูกใช้คำขอโทษเพื่อรักษาความสงบในความสัมพันธ์ แทนที่จะสื่อสารความรู้สึกของตัวเองออกมา นั่นอาจหมายถึงลูกไม่มั่นใจว่าตัวเองมีสิทธิ์ที่จะทำอะไรหรือแสดงออกอย่างไรนั่นเอง

2. ลูกมักถามว่า ‘แบบนี้ดีไหม’ หรือ ‘ดีพอหรือยัง’ อยู่เสมอ

หากลูกทำอะไรบางอย่าง แล้วมักจะหันมาถามคุณพ่อคุณแม่ว่า ทำแบบนี่ดีไหม หรือคุณพ่อคุณแม่โอเคไหม เป็นประจำ นั่นอาจสะท้อนว่าลูกกำลังรอการอนุมัติหรือการแสดงความพึงพอใจจากผู้อื่น แทนที่จะรู้สึกพอใจกับสิ่งที่ตัวเองตั้งใจทำ

เด็กที่พยายามทำให้ทุกคนพอใจ จะเข้าใจว่าความพอใจในตัวเองหรือความสุขของตัวเองไม่มีความหมาย ถ้าไม่มีคนอื่นพอใจด้วย ลูกจึงกลายเป็นคนที่ต้องการคำชม และความเห็นชอบจากผู้อื่นอยู่ตลอดเวลา

3. ลูกไม่กล้าปฏิเสธ แม้ในสถานการณ์ที่ไม่อยากทำ

หนึ่งในสัญญาณที่พบได้บ่อยในเด็กที่พยายามทำให้ทุกคนพอใจ นั่นคือการไม่กล้าปฏิเสธ ไม่ว่าจะเป็นคำขอของเพื่อน ครู หรือแม้แต่คุณพ่อคุณแม่เอง ลูกมักจะตอบตกลง หรือใช้คำว่า ‘ก็ได้’ ทั้งที่ภายในใจอาจรู้สึกไม่พร้อมหรือไม่ได้เต็มใจนัก เพราะกลัวว่าจะถูกมองว่าใจร้าย หรือกลัวว่าคนอื่นจะเสียใจที่ถูกปฏิเสธ จึงยอมเอาความรู้สึกของตัวเองไปวางไว้ข้างหลัง เพื่อรักษาความสัมพันธ์เอาไว้

4. ลูกหลีกเลี่ยงความขัดแย้ง และไม่กล้าแสดงความรู้สึกจริงๆ ออกมา

เด็กที่คุ้นเคยกับการรักษาความสงบของคนรอบข้าง มักไม่กล้าแสดงความโกรธ ความไม่พอใจ หรือความไม่เห็นด้วยออกมาอย่างตรงไปตรงมา ลูกจะพยายามหลีกเลี่ยงทุกความขัดแย้ง แม้จะต้องอดทนอดกลั้น ไม่พูดความรู้สึกที่แท้จริง หรือไม่ทำสิ่งที่ถูกต้อง ถ้าแลกกับไม่ต้องขัดแย้งกับใคร ลูกก็คิดว่าเป็นสิ่งที่สมควรทำแล้ว

5. ลูกไม่กล้าแสดงความต้องการ

เมื่อลูกไม่กล้าเลือกในสิ่งที่ตัวเองอยากทำ ไม่ว่าจะเป็นเรื่องเล็กๆ เช่น อยากกินอะไร หรืออยากเล่นอะไร ลูกมักจะตอบว่า “อะไรก็ได้” หรือ “ตามใจทุกคน” หากเกิดขึ้นเป็นประจำ อาจเป็นการสะท้อนว่าลูกเป็นเด็กที่ไม่กล้าสื่อสารความต้องการที่แท้จริงของตัวเองออกมา

ลูกอาจรู้สึกว่าการพูดสิ่งที่อยากได้อาจทำให้คนอื่นลำบากใจ หรืออาจทำให้คนอื่นผิดหวัง ลูกจึงเลือกที่จะเงียบไว้ และปล่อยให้คนอื่นตัดสินใจแทน แม้จะต้องเก็บความไม่สบายใจไว้ในใจ

6. ลูกพยายามเป็นเด็กดีตลอดเวลา

เมื่อลูกรู้สึกว่าความรักที่ได้รับขึ้นอยู่กับการทำตัวน่ารัก ใจดีกับคนอื่น และยอมตามใจทุกคน ลูกจะพยายามอย่างมากที่จะทำตัวให้ดีในทุกสถานการณ์ ไม่แสดงความเศร้า ไม่โกรธ ไม่เรียกร้อง แม้ในใจจะรู้สึกมากแค่ไหนก็ตาม

อ่านบทความ: 7 เบื้องหลังการทำงานของจิตใจลูก ที่บอกว่าทำไมลูกถึงทำแบบนั้น

อ้างอิง
parents