อีกหนึ่งความท้าทายในการเลี้ยงลูกยุคดิจิทัล ก็คือการเลี่ยงและพยายามไม่ให้ลูกเล่นโซเชียลอย่างน้อยก็ก่อนถึงวัย 13 ปี ตาม Policy ที่หลายแพลตฟอร์มกำหนด เพราะโซเชียลมีเดียมีความเป็นไปได้ที่จะเป็นพื้นที่เสี่ยงสำหรับลูกวัยประถม ที่ยังไม่สามารถแยกแยะข้อมูลได้อย่างถูกต้องเหมาะสมด้วยตัวเอง เสี่ยงที่จะถูกล่อลวงได้ง่าย แม้ลูกจะเกิดและเติบโตมาพร้อมเทคโนโลยี ก็ไม่ได้หมายความว่าโลกออนไลน์จะเหมาะและปลอดภัยกับเด็กทุกคนอยู่ดี

แต่เมื่อลูกเริ่มโต การปิดกั้นหรือห้ามลูกเล่นโซเชียลฯ ไม่ใช่ทางออก ยิ่งห้ามก็เหมือนยิ่งเพิ่มความเสี่ยงให้ลูกอยู่ในโลกออนไลน์อย่างไม่มีความรู้ความเข้าใจ ไม่มีภูมิคุ้มกัน แนวคิด E-parenting ที่เน้นให้คุณพ่อคุณแม่มีส่วนร่วมกับโลกออนไลน์ของลูกอย่างเข้าใจและสร้างสรรค์ จึงถูกใช้เป็นทางออก เพื่อให้ลูกเติบโตทั้งในชีวิตจริงและในโลกออนไลน์ได้อย่างปลอดภัย

หลัก 6E ที่เป็นหัวใจสำคัญของแนวทาง E-parenting มีอะไรบ้าง ลองมาทำความเข้าใจไปพร้อมกันนะคะ

1. Exemplify เป็นตัวอย่างที่ดี

ลูกมักจะมองและเลียนแบบพฤติกรรมของคุณพ่อคุณแม่ หากต้องการให้ลูกใช้สื่อออนไลน์อย่างสร้างสรรค์และมีวินัย คุณพ่อคุณแม่ต้องเริ่มจากการเป็นแบบอย่างที่ดีให้ลูกก่อน เช่น หากครอบครัวกำหนดเวลาปลอดโทรศัพท์ช่วงมื้ออาหารเย็น คุณพ่อคุณแม่ก็ควรทำตามกฎ เพื่อให้ลูกเห็นว่าการใช้เทคโนโลยีอย่างมีวินัยเป็นเรื่องที่ทุกคนสามารถทำได้

2. Explain อธิบายกฎเกณฑ์ต่างๆ ด้วยเหตุผล

การกำหนดกฎเกณฑ์และข้อตกลงในการใช้โซเชียลมีเดียให้ลูกเป็นเรื่องสำคัญ แต่เมื่อมีกฎเกณฑ์ก็ย่อมมีคำถามตามมา เช่น ทำไมถึงต้องจำกัดเวลาหน้าจอ หรือทำไมถึงยังมีบัญชีโซเชียลมีเดียของตัวเองไม่ได้ คุณพ่อคุณแม่ควรอธิบายลูกด้วยเหตุผล ไม่ใช่การบังคับให้ลูกทำตามคำสั่งเพียงอย่างเดียว เพราะความเข้าใจจะทำให้ลูกให้ความร่วมมือมากขึ้น และยังส่งเสริมให้ลูกรู้จักควบคุมตัวเองอีกด้วย

3. Engage มีส่วนร่วมกับลูก

การมีส่วนร่วมในกิจกรรมออนไลน์ของลูก จะช่วยให้คุณพ่อคุณแม่สามารถให้คำแนะนำและดูแลลูกได้อย่างใกล้ชิด โดยเริ่มจากการสังเกตแอปพลิเคชั่น เกม หรือแพลตฟอร์มโซเชียลมีเดียที่ลูกสนใจ จากนั้นให้เริ่มตั้งคำถามว่าทำไมถึงชอบ และขอให้ลูกช่วยสอนการใช้งานในแอปฯ หรือเกมนั้นๆ จะช่วยให้คุณพ่อคุณแม่ตามความสนใจลูกได้ทัน สามารถให้คำแนะนำได้อย่างตรงจุด และยังช่วยสร้างความสัมพันธ์ที่ดีในครอบครัวด้วย

4. Educate ให้ความรู้แก่ลูก

ภัยร้ายโลกออนไลน์มีอยู่มากมาย ไม่ว่าจะเป็นการคุมคามทางอินเทอร์เน็ต การเข้าถึงเนื้อหาที่ไม่เหมาะสม การถูกล่อลวงจากข้อมูลเท็จ หรือการเสพติดยอดไลก์ในสื่อออนไลน์ คุณพ่อคุณแม่จึงต้องสอนทักษะจำเป็นก่อนอนุญาตให้ลูกเล่นโซเชียล เช่น การแยกแยะข่าวสาร การปกป้องข้อมูลส่วนตัว การมีปฏิสัมพันธ์อย่างเหมาะสม และการจัดสรรเวลา การสอนทักษะเหล่านี้จะช่วยเสริมเกราะป้องกันให้ลูกเล่นโซเชียลฯ ได้อย่างปลอดภัย

5. Empower ส่งเสริมศักยภาพ

หากคุณพ่อคุณแม่เล็งเห็นศักยภาพของลูกในโลกออนไลน์ เช่น เล่นเกมเก่ง ชอบเต้นตามวงไอดอล หรือสนใจการรีวิวสินค้า คุณพ่อคุณแม่ควรให้การสนับสนุนและคำแนะนำที่เหมาะสม บางทีทักษะเล็กๆ น้อยๆ ที่ลูกได้ฝึกฝนในวันนี้ อาจสร้างอาชีพและตัวตนของลูกในอนาคตก็ได้

6. Empathize พร้อมเข้าใจความรู้สึกลูกเสมอ

แม้คุณพ่อคุณแม่จะมีส่วนร่วมหรือพยายามเตรียมความพร้อมให้ลูกก่อนก้าวสู่โลกออนไลน์มากแค่ไหน แต่ก็ไม่สามารถปกป้องและดูแลลูกได้ตลอดเวลา ลูกอาจเผชิญกับความรู้สึกหลากหลาย เช่น รู้สึกขาดความมั่นใจเมื่อยอดไลก์น้อยหรือได้รับคอมเมนต์เชิงลบ รู้สึกเศร้าซึมเมื่อเห็นคลิปสะเทือนจิตใจ คุณพ่อคุณแม่ควรทำความเข้าใจ คอยรับฟังลูก และให้กำลังใจลูกเสมอ

อ้างอิง
Namle
UniversityofWisconsinMadison
Mediasmart