ประเทศต่างๆ จึงเริ่มให้ความสำคัญกับ กฎหมายโซเชียลมีเดียสำหรับเด็ก เพื่อสร้างมาตรฐานด้านความปลอดภัย ลดการคัดลอกพฤติกรรมเสี่ยง และจำกัดการเก็บข้อมูลเด็กโดยไม่จำเป็น ผู้เชี่ยวชาญหลายฝ่ายเห็นตรงกันว่า การปล่อยให้แพลตฟอร์มรับผิดชอบหรือออกกฎด้วยตัวเองอย่างเดียวไม่เพียงพอที่จะปกป้องเด็กๆ อีกต่อไป

แม้ประเทศเราจะยังไม่มี กฎหมายโซเชียลมีเดียสำหรับเด็ก อย่างจริงจัง แต่เพื่อให้คุณพ่อคุณแม่เข้าใจและสามารถนำไปปรับแนวทางการดูแลลูกให้ใช้โลกออนไลน์อย่างปลอดภัยยิ่งขึ้นได้

1. ออสเตรเลีย—เด็กอายุต่ำกว่า 16 ปี ไม่สามารถสร้างบัญชีหรือใช้โซเชียลมีเดียได้

ออสเตรเลียเพิ่งผ่านกฎหมายใหม่ที่เข้มงวดที่สุดในโลก เพื่อปกป้องเด็กจากโซเชียลมีเดีย กฎหมายนี้ระบุว่าเด็กอายุต่ำกว่า 16 ปี ไม่สามารถสร้างบัญชีหรือใช้โซเชียลมีเดียได้เลย และทุกแพลตฟอร์มต้องมีระบบยืนยันอายุผู้ใช้ เพื่อป้องกันไม่ให้เด็กเปิดบัญชีเอง หากฝ่าฝืน บริษัทอาจโดนปรับสูงถึง 49.5 ล้านดอลลาร์ออสเตรเลียต่อการละเมิดแต่ละครั้ง

เหตุผลหลักของกฎหมายนี้คือการ ลดความเสี่ยงทางอารมณ์และพฤติกรรมจากการใช้สื่อสังคมหนักเกินวัย งานวิจัยหลายชิ้นชี้ให้เห็นว่าเด็กที่ใช้งานโซเชียลมีเดียมากเกินไปมีแนวโน้มเครียด วิตกกังวล นอนไม่หลับ หรือเลียนแบบพฤติกรรมที่ไม่เหมาะสม กฎหมายนี้จึงสร้างพื้นที่ปลอดภัยให้เด็กได้เรียนรู้และสนุกกับโลกออนไลน์อย่างเหมาะสม

2. สหราชอาณาจักร (UK)—มุ่งเน้นให้แพลตฟอร์มออกแบบระบบและเนื้อหาให้เหมาะสมกับเด็ก

สหราชอาณาจักรมีกฎหมาย Online Safety Act ที่เน้นให้โซเชียลมีเดีย ปลอดภัยสำหรับเด็กและเยาวชน แม้ว่าจะไม่ได้กำหนดอายุขั้นต่ำชัดเจน แต่กฎหมายนี้มุ่งเน้นให้แพลตฟอร์มออกแบบระบบและเนื้อหาให้เหมาะสมกับเด็ก เช่น ต้องมีมาตรการป้องกันไม่ให้เด็กเข้าถึงเนื้อหาที่อาจเป็นอันตรายต่อจิตใจหรือพฤติกรรม

สิ่งที่น่าสนใจคือกฎหมายยังเปิดโอกาสให้ คุณพ่อคุณแม่มีส่วนร่วมในการดูแลและแนะนำการใช้งาน ทำให้เด็กสามารถใช้งานได้อย่างปลอดภัยมากขึ้น และลดความเสี่ยงที่จะเจอเนื้อหาที่ไม่เหมาะสมตั้งแต่แรก การออกแบบฟีเจอร์คัดกรองเนื้อหาและความปลอดภัยเริ่มต้นสำหรับเด็กช่วยให้การใช้งานออนไลน์เป็นเรื่องสนุกและปลอดภัยไปพร้อมๆ กัน

3. สหภาพยุโรป (EU)—กำหนดอายุขั้นต่ำไว้ที่ 16 ปี (บางประเทศสามารถปรับอายุลงเหลือ 13 ปี)

การเก็บข้อมูลของเด็กต้องได้รับความยินยอมจากผู้ปกครองสหภาพยุโรปมีกฎหมาย GDPR (General Data Protection Regulation) คุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคลอย่างเข้มงวด และมีบทบัญญัติพิเศษสำหรับเด็ก กฎหมายระบุว่า การเก็บข้อมูลของเด็กต้องได้รับความยินยอมจากคุณพ่อคุณแม่หรือผู้ปกครอง โดยทั่วไปจะกำหนดอายุขั้นต่ำไว้ที่ 16 ปี แต่บางประเทศสมาชิกสามารถปรับอายุลงเหลือ 13 ปีตามบริบทของตนเอง

ข้อดีของ GDPR คือช่วยให้เด็ก ปลอดภัยจากการถูกติดตามหรือเก็บข้อมูลโดยไม่ได้รับอนุญาต และลดความเสี่ยงจากโฆษณาเชิงจิตวิทยาที่อาจกระทบพฤติกรรม ปัจจุบัน EU ยังผลักดันให้กำหนดอายุขั้นต่ำดิจิทัลที่ชัดเจนและบังคับใช้ได้จริง แม้ตอนนี้จะยังเป็นแนวทาง แต่ก็สร้างมาตรฐานสำคัญที่ประเทศสมาชิกต้องคำนึงถึงในการพัฒนาแพลตฟอร์มออนไลน์สำหรับเด็ก

4. ฝรั่งเศส—เด็กอายุต่ำกว่า 15 ปี ต้องได้รับความยินยอมจากผู้ปกครอง

ฝรั่งเศสกำหนดอายุขั้นต่ำการใช้งานโซเชียลมีเดียสำหรับเด็กอายุต่ำกว่า 15 ปี ต้องได้รับความยินยอมจากคุณพ่อคุณแม่หรือผู้ปกครอง ก่อนสมัครหรือใช้งาน และแพลตฟอร์มต้องมีระบบตรวจสอบอายุ เพื่อป้องกันเด็กเข้าถึงเนื้อหาที่ไม่เหมาะสม มาตรการนี้ช่วยให้คุณพ่อคุณแม่ มีส่วนร่วมในการดูแลและแนะนำการใช้งาน ของลูก ตั้งแต่การตั้งค่าบัญชี การจัดการเวลาใช้งาน ไปจนถึงการพูดคุยเรื่องเนื้อหาที่เจอบนออนไลน์

5. เยอรมนี—เด็กอายุ 13 ปีขึ้นไปใช้งานโซเชียลมีเดียได้ แต่ต้องได้รับความยินยอมจากผู้ปกครอง

ในเยอรมนี เด็กอายุ 13–16 ปี สามารถใช้งานโซเชียลมีเดียได้ แต่ต้องได้รับความยินยอมจากคุณพ่อคุณแม่ กฎหมายนี้เน้นป้องกันเด็กจากการเข้าถึงเนื้อหาที่ไม่เหมาะสม และสร้างกรอบการเรียนรู้การใช้งานออนไลน์อย่างปลอดภัย

ข้อดีของมาตรการนี้คือเด็กยังสามารถเรียนรู้ ความรับผิดชอบและการจัดการเวลาออนไลน์ ภายใต้การแนะนำของคุณพ่อคุณแม่ แต่ผู้เชี่ยวชาญแนะนำว่าควรมี ระบบตรวจสอบอายุและการบังคับใช้อย่างเข้มงวด เพื่อให้มาตรการนี้ได้ผลจริงในชีวิตประจำวัน

6. อิตาลี—เด็กอายุต่ำกว่า 14 ปีต้องได้รับความยินยอมจากผู้ปกครอง

อิตาลีมีกฎหมายที่กำหนดว่าเด็กอายุต่ำกว่า 14 ปีต้องได้รับความยินยอมจากคุณพ่อคุณแม่ ก่อนจะสมัครใช้งานโซเชียลมีเดีย แต่เมื่ออายุครบ 14 ปีแล้ว เด็กสามารถใช้งานได้โดยไม่ต้องขออนุญาตอีก

กฎหมายนี้ช่วยให้คุณพ่อคุณแม่มีโอกาส แนะนำและดูแลพฤติกรรมการใช้งานตั้งแต่เริ่มต้น เช่น การเลือกเนื้อหาที่เหมาะสม การตั้งค่าความเป็นส่วนตัว หรือการจำกัดเวลาใช้งาน ซึ่งเป็นช่วงวัยที่เด็กเริ่มเรียนรู้เรื่องความรับผิดชอบและการจัดการตนเอง

7. มาเลเซีย—เด็กอายุต่ำกว่า 16 ปีจะไม่สามารถใช้โซเชียลมีเดียได้ (เริ่มปี 2026)

มาเลเซียประกาศว่าตั้งแต่ ปี 2026 เป็นต้นไป เด็กอายุต่ำกว่า 16 ปีจะไม่สามารถใช้โซเชียลมีเดียได้ จุดประสงค์คือเพื่อป้องกันการล่วงละเมิดออนไลน์และการฉ้อโกงบนอินเทอร์เน็ต

นอกจากนี้ แพลตฟอร์มที่มีผู้ใช้งานมากกว่า 8 ล้านคนจะต้องมีใบอนุญาตจากรัฐบาล เพื่อเสริมสร้างการกำกับดูแล นอกจากนี้กฎหมายนี้ยังเปิดช่องให้คุณพ่อคุณแม่ มีส่วนร่วมในการแนะนำและดูแลการใช้งานของลูก ตั้งแต่การตั้งค่าความเป็นส่วนตัว การกำหนดเวลาใช้งาน ไปจนถึงการพูดคุยเรื่องเนื้อหาที่เจอออนไลน์ การมีส่วนร่วมของคุณพ่อคุณแม่ช่วยให้เด็กเรียนรู้การใช้โซเชียลมีเดียอย่างปลอดภัยและมีความรับผิดชอบมากยิ่งขึ้น

อ้างอิง
gmanetwork
ndtv
reuters
euronews